تشخیص بیماری های قلبی دکتر آزاده داودیان متخصص قلب و عروق

تشخیص بیماری های قلبی با آزمایش‌های خون

پس از آسیب دیدن قلب در اثر حمله قلبی، برخی پروتئین‌های خاصِ قلبی به آهستگی وارد جریان خون می‌شوند. برای بررسی وجود این پروتئین‌ها می‌توان آزمایش خون انجام داد. آزمایش تروپونین می تواند در ساعات اولیه حمله قلبی گرفتگی رگ را نشان دهد. ممکن است آزمایش‌های خون دیگری برای سنجش التهاب عروق مانند crp و  سطح کلسترول و قند خون  نیز انجام شود.

اکوی قلب

در این روش از امواج صوتی برای تولید تصاویری از قلب استفاده می‌شود. این آزمایش رایج به پزشک امکان می‌دهد تا نحوه تپش قلب و جریان خون در آن را مشاهده کند. تصاویر حاصل از اکوکاردیوگرافی برای شناسایی ناهنجاری‌های مختلف در عضله و دریچه‌های قلب به کار می‌روند. این آزمایش را می‌توان در حالت استراحت یا حین ورزش (برای افزایش ضربان قلب) انجام داد.

موارد استفاده: تعیین میزان عملکرد قلب / تعیین علت صدای غیرطبیعی قلب /سوفل قلبی/ بررسی عملکرد دریچه‌های قلب/ بررسی ناهنجاری های مادرزادی

اکوکاردیوگرافی از طریق مری

در این روش از امواج صوتی با فرکانس بالا برای تهیه تصاویر دقیق از قلب و شریان‌های ورودی و خروجی آن استفاده می‌شود. پروب اکو به لوله باریکی متصل است که از دهان و گلو عبور کرده و وارد مری می‌شود؛ مری در مجاورت نزدیک حفره‌های فوقانی قلب قرار دارد.

موارد استفاده: ارزیابی دقیق تر عملکرد دریچه‌های قلب/ پیگیری وضعیت بیماری دریچه‌های قلب/ جستجو برای یافتن لخته‌های خون در قلب                                                                    

الکتروکاردیوگرام

این فرایند فعالیت الکتریکی  قلب را نشان میدهد و دو نوع اطلاعات ارائه می‌دهد. نخست اینکه پزشک با اندازه‌گیری فواصل زمانی در نوار قلب ، می‌تواند تعیین کند که عبور موج الکتریکی از قلب چقدر طول می‌کشد. آگاهی از مدت زمان حرکت موج از یک بخش قلب به بخش دیگر، نشان می‌دهد که آیا فعالیت الکتریکی طبیعی، کند، سریع یا نامنظم است. دوم اینکه متخصص قلب با اندازه‌گیری میزان فعالیت الکتریکی که از عضله قلب عبور می‌کند، ممکن است بتواند تشخیص دهد که آیا بخش‌هایی از قلب بیش از حد بزرگ شده یا تحت فشار کاری بیش از حد هستند.

موارد استفاده: پایش تغییرات ریتم قلب/ تشخیص اینکه آیا حمله قلبی رخ داده است یا خیر/ کمک به پیش‌بینی احتمال وقوع حمله قلبی                                          

تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI)

در این روش از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی برای ایجاد تصاویر دقیق از اندام‌ها و ساختارهای داخلی بدن استفاده می‌شود. این روش می‌تواند برای بررسی قلب و عروق خونی  به کار رود.

موارد استفاده: ارزیابی ساختار قلب/ بررسی وجود بافت اسکار (جای زخم) در عضله قلب/ ارزیابی عملکرد دریچه‌های قلب             

سی‌تی آنژیو

یک تکنیک تصویربرداری با اشعه ایکس که در آن از رایانه برای تولید تصاویر مقطعی از قلب استفاده می‌شود. این روش که با نام‌های توموگرافی کامپیوتری قلب، توموگرافی محوری کامپیوتری یا CAT اسکن نیز شناخته می‌شود، برای بررسی مشکلات قلب و عروق خونی کاربرد دارد.  

موارد استفاده:ارزیابی ساختار قلب/ تشخیص وجود انسداد در شریان‌های کرونر (عروق تغذیه‌کننده قلب) / بررسی آنومالی کرونر

تست ورزش

این آزمایش که با نام تست تردمیل ورزش نیز شناخته می‌شود، نشان می‌دهد که آیا خون‌رسانی به قلب کافی است و آیا ریتم قلب در حین ورزش روی تردمیل یا دوچرخه ثابت طبیعی است یا خیر. در این آزمایش، میزان خستگی، ضربان قلب، تنفس، فشار خون و فعالیت قلب در حین ورزش پایش می‌شود. این تست ممکن است همراه با تصویربرداری هسته‌ای یا اکوکاردیوگرافی انجام شود

موارد استفاده: تشخیص علت درد قفسه سینه/ تنگی نفس و ضعف ارزیابی سلامت قلب/ ارزیابی ایمنی انجام ورزش/ شناسایی تغییرات ریتم قلب در حین فعالیت/ یافتن شواهدی از خون‌رسانی ناکافی به عضله قلب در حین ورزش

تست استرس دارویی

در این روش، دارو از طریق یک خط وریدی در بازو تجویز می‌شود تا شریان‌ها گشاد شوند؛ این کار باعث افزایش ضربان قلب و جریان خون می‌شود که مشابه اثرات ورزش است. این تست ممکن است همراه با تصویربرداری هسته‌ای، اکوکاردیوگرافی یا MRI انجام شود.

موارد استفاده: تشخیص علت درد قفسه سینه/ تنگی نفس و ضعف/ یافتن شواهدی از خون‌رسانی ناکافی به عضله قلب در حین ورزش/ پایش یا تشخیص انسداد در شریان‌های کرونر/ ارزیابی خطر بروز حمله قلبی

تست تیلت

اغلب برای تعیین علت احساس ضعف یا سبکی سر استفاده می‌شود. در طول این آزمایش، شما روی تختی دراز می‌کشید که به آرامی به سمت بالا کج می‌شود. این آزمایش واکنش فشار خون و ضربان قلب شما را نسبت به نیروی جاذبه می‌سنجد. یک پرستار یا تکنسین، فشار خون و ضربان قلب را پایش می‌کند تا تغییرات آن‌ها را در حین آزمایش مشاهده کند.

موارد استفاده: ارزیابی سرگیجه یا حملات غش/ شناسایی تغییرات ریتم قلب

آزمایش‌های پایش سیار ریتم قلب

پایش هولتر ، دستگاه‌های ثبت رویداد و تله‌متری سیار قلبی ، آزمایش‌های پایش سیاری هستند که برای بررسی ریتم قلب شما در یک دوره زمانی طولانی و به صورت سرپایی انجام می‌شوند.

موارد استفاده:جستجو برای یافتن شواهدی از مشکلات ریتم قلب که به صورت متناوب (گاهی ظاهر و گاهی ناپدید) رخ می‌دهند و در نوار قلب استاندارد قابل تشخیص نیستند. هولتر مانیتورینگ 24 ساعته فشار خون: برای ثبت 24 ساعته فشار خون استفاده می شود.

آنژیوگرافی عروق کرونر

نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس که برای بررسی عروق کرونر (شریان‌هایی که خون‌رسانی به قلب را بر عهده دارند) استفاده می‌شود. در این روش، یک کاتتر (لوله باریک) وارد رگ خونی در بازو یا کشاله ران شده و به سمت قلب و عروق کرونر هدایت می‌شود. سپس ماده حاجب (رنگ مخصوص) از طریق کاتتر تزریق شده و تصاویر مربوطه گرفته می‌شود.

موارد استفاده: شناسایی تنگی یا انسداد در عروق کرونرو در صورت لزوم باز کردن عروق/ ارزیابی فشار داخل حفره‌های قلب

اسکن پزشکی هسته‌ای

این روش که به عنوان اسکن رادیونوکلئید نیز شناخته می‌شود، شامل وارد کردن ماده‌ای شیمیایی به بدن است که توسط دستگاه اسکنر قابل شناسایی است؛ فرآیندی مشابه استفاده از ماده حاجب در سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی. با این تفاوت که در اینجا، ماده شیمیایی مورد استفاده که رادیونوکلئید نامیده می‌شود خاصیت رادیواکتیو دارد. این ردیاب نوعی پرتو رادیواکتیو به نام پرتو گاما ساطع می‌کند. برخی تومورها و نواحی خاصی از بدن، مواد شیمیایی ویژه‌ای را جذب می‌کنند. این مواد شیمیایی به گونه‌ای آماده می‌شوند که خاصیت رادیواکتیو خفیفی داشته باشند و سپس به جریان خون شما تزریق می‌شوند. از آنجا که تومورها یا نواحی خاصی از بدن این ماده ساطع‌کننده پرتو گاما را جذب می‌کنند، در تصویر اسکن نمایان می‌شوند.  میزان پرتو دریافتی در این روش بسیار ناچیز است تقریباً معادل میزان پرتو دریافتی در یک عکس‌برداری با اشعه ایکس.